فیلترها/جستجو در نتایج    

فیلترها

سال

بانک‌ها




گروه تخصصی











متن کامل


اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    10
  • شماره: 

    35
  • صفحات: 

    119-102
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    22
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

در سال های اخیر، پدیده بازگشت ناپذیر فرونشست زمین، باعث بروز مخاطره جدی محیطی در دشت های مختلف ایران از جمله دشت گرگان شده است. هدف از این پژوهش بررسی و تحلیل عوامل مؤثر در بروز فرونشست در دشت گرگان بود. روش تحقیق شامل دو بخش شناسایی مناطق فرونشست و بررسی عوامل و پارامترهای مؤثر و ارزیابی میزان تأثیر هرکدام بود. در بخش شناسایی، از تکنیک تداخل سنجی راداری استفاده شد که مبنای آن مقایسه فاز گرفته شده از دو مجموعه داده رادار از یک منطقه در دو زمان مختلف و با ایجاد اینترفروگرام است که قادر به اندازه گیری تغییرات سطح زمین در دوره زمانی است و در بخش بررسی عوامل موثر، نحوه تعیین و تحلیل پارامترهای مؤثر همچون میزان افت سطح آب، جنس و ضخامت لایه های خاک به خصوص لایه های ریزدانه خاک موردبررسی قرارگرفت. نتایج تحلیل داده های ماهواره ای بیانگر آن است که منطقه به طور پیوسته در حال نشست است. نقشه سرعت میانگین تغییر شکل در راستای خط دید ماهواره که از تحلیل سری زمانی به دست آمد، آهنگ فرونشست را 14 میلی متر در ماه (169میلیمتر در سال) نشان داد. محدوده فرونشست شناسایی شده تقریباً روند شرقی- غربی دارد که با روند ساختارهایی نظیر خزر همخوانی دارد. نمودارهای تراز سطح آب و میزان بارندگی این محدوده در سال های 1385 تا 1389 علیرغم نوسانات فصلی، روند نزولی نشان می دهند و تحلیل پارامترهای مؤثر، نشان می دهد که نشست، به دلیل افت یکسان آب و یا ضخامت یکسان لایه ریزدانه در اعماق مختلف، متفاوت می باشد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 22

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
نویسندگان: 

خورسندی آقائی احمد

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1398
  • دوره: 

    12
  • شماره: 

    42
  • صفحات: 

    17-26
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    1871
  • دانلود: 

    1036
چکیده: 

در این مقاله پدیده فرونشست زمین، درز و شکاف های ایجاد شده در طرح تغذیه مصنوعی جنوب نیروگاه شهید مفتح همدان به صورت موردی تحقیق شده است. پدیده ایجاد شده در زمین شناسی وآب زیرزمینی نادر بوده که در این تحقیق مشخصات هندسی درز و شکافهای استخرهای تغذیه اندازه گیری شده است. لوگ های زمین شناسی موجود از محل بررسی و نتایج گویای وجود لایه های ریز دانه در ساختمان زمین شناسی آبخوان است که در اثر بهره برداری بی رویه آب زیرزمینی جابجا شده اند که ماسه دهی چاه های آب نیروگاه واطراف آن شاهدی بر اِین ادعا می باشد. در سایت تغذیه مصنوعی مورد بررسی این تحقیق تفاوت کیفیت آب تغذیه وآب آبخوان به ناپایداری وتحرک بیشتر رسوبات دانه ریزوجابجائی آنهاشدت بخشیده وافزون بر آن عدم رعایت خصوصیات هیدرولیک چاه های تغذیه باعث ایجاد جریان آشفته وجابجائی بیشتر رسوبات دانه ریز ودر نتیجه فرونشست زمین در استخرهای تغذیه شده است.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 1871

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 1036 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
نویسندگان: 

محمدی مجید

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    17
  • شماره: 

    63
  • صفحات: 

    84-90
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    109
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

دشت سمنان بسیار مساعد وقوع فرونشست بوده و خشکسالی در سال های اخیر نیز منجر به افزایش آن شده است. هدف این پژوهش ارزیابی حساسیت پذیری دشت سمنان نسبت به فرونشست زمین با استفاده از مدل نسبت فراوانی است. ابتدا موقعیت فرونشست ها با استفاده از تصاویر لندست و کار میدانی مشخص شد. بعد از طبقه بندی نقشه عوامل مؤثر وزن هر نقشه با استفاده از مدل نسبت فراوانی محاسبه شد. بیشترین وزن مربوط به تراز آب کمتر از 41 متر، شیب کمتر از 2 درجه، شاخص رطوبت توپورافی بیشتر از 12، کاربری کشاورزی، انحناء سطح 0/01-تا 0/01، انحناء نیمرخ 0/001-تا 0/001، فاصله کمتر از 1260 متر جاده، فاصله کمتر از 7000 متر گسل، سازندهای کواترنر و فاصله کمتر از 200 متر آبراهه بود. در نهایت با جمع کردن وزن ها، نقشه نهایی حساسیت پذیری فرونشست زمین تهیه شد. سطح زیر منحنی برای مدل نسبت فراوانی 0/76 به دست آمد که نشان می دهد این مدل برای تهیه نقشه حساسیت پذیری فرونشست زمین در دشت سمنان مناسب است. نقشه حساسیت پذیری فرونشست زمین تهیه شده در این پژوهش می تواند یک ابزار مفید و کاربردی برای برنامه ریزان و سیاست گذاران محلی برای برنامه ریزی سرزمین، مدیریت منابع و کاهش خطرات طبیعی باشد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 109

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources
نشریه: 

علوم زمین

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1394
  • دوره: 

    25
  • شماره: 

    97
  • صفحات: 

    211-220
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    3227
  • دانلود: 

    1205
چکیده: 

فرونشست یک پدیده زیست محیطی، به معنی نشست تدریجی و یا پایین رفتن ناگهانی سطح زمین به دلیل تراکم مواد زیر سطحی است. برداشت بیش از حد از آب های زیرزمینی، که ناشی از نیاز روزافزون به منابع آب است، یکی از دلایل اصلی رخداد این پدیده به شمار می آید. پدیده فرونشست در مناطق مسکونی، صنعتی و کشاورزی می تواند آثار تخریبی فاجعه باری به دنبال داشته باشد. نمونه آشکار این پدیده در دشت تهران به چشم می خورد. اگر چه همبستگی بالای موجود میان فرونشست زمین از یک سو و کاهش تراز سطح آب زیرزمینی و تغییر در ویژگی های مکانیکی لایه های زیرسطحی از سوی دیگر تا حد زیادی شناخته شده و تلاش های چندی برای شناخت کامل این پدیده صورت گرفته است، ولی تاکنون مدل جامع و دقیقی از پیش بینی فرونشست ارائه نشده است. مدل سازی پدیده فرونشست که یکی از پیچیده ترین مسائل در حوزه علوم زمین است می تواند به درک بهتر این پدیده و جلوگیری احتمالی از خسارات ناشی از آن بیانجامد. روش های عددی متداولی که برای مدل سازی این پدیده به کار می روند، بیشتر بر پایه فرضیات ساده کننده ای بنا شده اند که سبب می شوند نتایج حاصل از این مدل ها دقت کمی داشته باشند. در این پژوهش رهیافت جدیدی برای پیش بینی میزان فرونشست زمین با استفاده از روش های هوشمند، مانند شبکه های عصبی مصنوعی، پیشنهاد شده و کارایی رهیافت پیشنهادی در یک منطقه مورد مطالعه (دشت جنوب تهران) مورد بررسی قرار گرفته است. در جریان این پژوهش، تاخیر زمانی میان برداشت آب زیرزمینی و فرونشست، با مقایسه معادلات حاکم بر هیدورگراف ها و داده های سامانه های موقعیت یاب جهانی موجود در ایستگاه های نظارتی و به کمک الگوریتم های ژنتیک معادل 27 ماه به دست آمد. متغیرهای ورودی مدل شامل تغییرات سطح آب زیرزمینی، بسامد طبیعی خاک، ستبرای رسوبات، مختصات نقاط و زمان و کمیت خروجی مدل، تغییرات فرونشست برآورد شده با استفاده از روش تداخل سنجی امواج راداری بوده است. مدل یاد شده در 15 بازه زمانی ساخته و در ساخت آن از مجموعه داده های آزمون که با داده های استفاده شده در ساخت مدل، فاصله ای 4 ماهه داشته اند، استفاده شد. مقایسه مقدار پیش بینی شده توسط مدل و مقدار واقعی فرونشست، نشانگر تطابق خوب دو دسته نتایج و قابلیت اعتماد مدل پیشنهادی است.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 3227

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 1205 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1404
  • دوره: 

    57
  • شماره: 

    5
  • صفحات: 

    893-908
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    0
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

هدف از این تحقیق بررسی تاثیر لایه های رسی در فرونشست زمین در اثر افت سطح آب و همچنین اثر لایه های رسی در درصد جبران فرونشست در اثر بالاامدگی سطح آب در تغذیه مصنوعی می باشد. مدل المان محدود بر روی یک آبخوان ماسه ای و آبخوان ماسه ای با موقعیت های مختلف قرارگیری لایه های رسی به کار گرفته شده است. در هر آبخوان سطح آب به تدریج افت کرده و فرونشست زمین برآورد می شود. سپس در یک دوره مشخص سطح آب به تدریج به سطح اولیه خود بر می گردد و در نهایت درصد جبران فرونشست برآورد می شود. نتایج نشان می دهد با تغذیه مصنوعی می توان درصدی از فرونشست را جبران کرد که این مقدار بسته به مصالح آبخوان، ضخامت و موقعیت قرارگیری لایه های رسی متفاوت می باشد. در آبخوان فقط ماسه ای فرونشست زمین نسبت به آبخوان ماسه ای با لایه های رسی کمتر بوده و همچنین می توان با تغذیه مصنوعی حدود 90% از فرونشست ایجاد شده در آبخوان فقط ماسه ای را جبران کرد. وجود لایه های رسی باعث افزایش فرونشست زمین در اثر افت سطح آب شده و بسته به موقعیت و ضخامت لایه های رسی در اثر تغذیه مصنوعی تقریبا 19 الی 46% از فرونشست ایجاد شده در آبخوان های ماسه ای دارای لایه های رسی قابل جبران است. زمان افت سطح آب بیشتر در فرونشست آبخوان های ماسه ای با لایه های رسی که در عمق کمتری قرار دارند تاثیرگذار بوده و باعث افزایش فرونشست زمین می شوند و از طرفی در این نوع آبخوان ها با افزایش زمان، درصد جبران نشست در اثر تغذیه مصنوعی به طور متوسط 13% کاهش می یابد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 0

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
نویسندگان: 

RAHNEMA H. | MIRASSI S.

نشریه: 

SCIENTIA IRANICA

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    2016
  • دوره: 

    23
  • شماره: 

    3 (TRANSACTIONS A: CIVIL ENGINEERING)
  • صفحات: 

    882-895
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    340
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

Land subsidence phenomenon due to human activities and natural factors has been observed in the plains of Fars province which impose heavy damage to agricultural lands, rural buildings and historical monuments. In this paper, after identifying and determining rate of damage in Fars province, Marvdasht plain and its damaged villages have been chosen as the case study. The land subsidence map of Marvdasht and villages were presented by the data obtained from state of ground water, soil and soil parameters. Also, the effect of faults, tectonic situation, dried qanat, occurred earthquakes in this area and the observed fissured are taken into account.  Generally, uncontrolled withdrawals from deep drilling wells caused subsidence and extended damage in other areas. Earthquakes intensified the damage to rural buildings and contributed to opening gaps. The altered subsidence achieved in different parts of Marvdasht plain and the damage in rural areas along with the predictions made could represent the progressive damage of this phenomenon in the future. Finally, with respect to the climate, geology, land status, characteristic of soil layers and regional potential, appropriate solutions for the land subsidence prevention and consequently reduction of the related damages were presented.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 340

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1395
  • دوره: 

    16
  • شماره: 

    1
  • صفحات: 

    45-53
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    4646
  • دانلود: 

    2563
چکیده: 

پدیده فرونشست سطح زمین ناشی از عوامل طبیعی و فعالیت های انسانی در نقاط مختلف دنیا و در طی سال های اخیر در کشور ایران به خصوص استان فارس به علت برداشت بی رویه از آب های زیرزمینی، خشک سالی و عوامل دیگر پدیدار شده است و سبب آسیب های جدی به زمین های کشاورزی، ساختمان های مسکونی، جاده ها و دیگر سازندها و بروز خسارت های زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی شده است. در این مقاله با انجام یک پژوهش موردی در دشت مرودشت به بررسی عوامل و پارامترهای موثر و ارزیابی میزان تاثیر هر کدام بر نشست سطح زمین پرداخته شده است. در این خصوص نحوه تعیین و تحلیل پارامترهای موثر همچون میزان افت سطح آب، جنس و ضخامت لایه های خاک به خصوص لایه های ریزدانه، خصوصیات ژئوتکنیکی خاک مورد بررسی قرار گرفته است و نتایج حاکی از ان است که جهت انجام محاسبات فرونشست خاک، داده ها و اطلاعات مورد نیاز تا حد امکان باید به صورت دقیق و جامع تهیه شوند و ویژگی ها و شرایط متفاوت هر پارامتر در نظر گرفته شود. به عنوان مثال نشست ناشی از افت یکسان آب و یا ضخامت یکسان لایه ریزدانه در اعماق مختلف متفاوت می باشد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 4646

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 2563 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1398
  • دوره: 

    8
  • شماره: 

    4 (پیاپی 27)
  • صفحات: 

    91-106
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    1414
  • دانلود: 

    837
چکیده: 

1. مقدمه پدیده فرونشست زمین ناشی از عوامل طبیعی و فعالیت های انسانی در نقاط مختلف دنیا و در طی سال های اخیر در کشور ایران بخصوص استان فارس به علت برداشت بی رویه از آب های زیرزمینی، خشک سالی و عوامل دیگر پدیدار شده است و باعث آسیب رسانی به نقاط جمعیتی و سکونتگاه های انسانی و خسارت های زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی شده است. در ایران فرونشست زمین، پیشینه سی وچند ساله دارد و اگر زمانی این پدیده تنها در برخی از استان ها مانند کرمان و یزد رخ می داد، اینک استان های اصفهان، خراسان، تهران و غیره نیز متحمل فرونشست هستند و این مشکل به طور روزافزون در استان های بیشتری خودنمایی می کند. در همه فرونشست هایی که در ایران رخ می دهد، استخراج بی رویه آب های زیرزمینی، تنها عامل یا مهم ترین عامل ایجاد فرونشست است. پیامد های محیطی پدیده فرونشست، اساساً شامل آسیب رساندن به سازه های دست ساز بشر مانند ساختمان ها، خیابان ها، پل ها و خطوط انتقال نیرو، ایجاد شکاف هایی بر روی سطح زمین و سیلاب است. در ایران مطالعه پدیده فرونشست به سبب فراگیری فضایی آن مورد توجه طیف وسیعی از محققان قرار گرفته، مطالعات نسبتاً زیادی صورت گرفته است. 2. مبانی نظری تحقیق روش تداخل سنجی راداری (InSAR) مبتنی بر سنجش ازدور راداری، در سال های اخیر به عنوان یکی از روش های غیر ژئودتیک در شناسایی تغییرات ارتفاعی در سطح زمین مطرح شده که با توجه به مزایایی که نسبت به دیگر روش ها دارد، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این روش در میان روش های زمینی و فضایی به عنوان کارآمدترین روش برای اندازه گیری تغییرات سطح زمین با دقت و قدرت تفکیک مکانی بسیار بالا به شمار می رود. از جمله مزایای این روش می توان به دقت بسیار بالا، پوشش وسیع، قدرت تفکیک مکانی بالا و نداشتن نیاز به کار میدانی، مقرون به صرفه بودن و امکان دستیابی به اطلاعات در هر شرایط آب و هوایی اشاره کرد. در این فناوری با استفاده از تلفیق داده های به دست آمده از سامانه های تصویربرداری رادار نصب شده بر سکوهای ماهواره ای یا هواپیمایی، حرکت، ارتفاع و تغییرات سطح زمین نقشه برداری می شوند. اساس کار در اندازه گیری تغییرات سطح زمین، استفاده از تصاویر تکراری رادار است. تصویری که از یک منطقه در یک زمان مشخص برداشت می شود، با تصویری که در زمان دیگر توسط همان سنجنده رادار برداشت می شود، تلفیق می شود. روش تداخل سنجی راداری، شناسایی مناطق در حال نشست و تعیین وسعت آن ها را ممکن می سازد. روش های تداخل سنجی راداری سنتی، به طور گسترده ای به منظور مشخص کردن فشردگی سفره آب زیرزمینی در مقیاس زمانی زیاد، مورد استفاده قرار گرفته اند. 3. روش تحقیق تحلیل سری زمانی در تعیین نرخ فرونشست-در این پژوهش با استفاده از تحلیل سری زمانی مبتنی بر تکنیک تداخل سنجی راداری به پایش تغییرات زمانی فرونشست در دشت فسا و داراب که شامل 470 نقطه روستایی می باشد؛ پرداخته شد. با استفاده از 8 تصویر ENVISAT ASAR و تشکیل 9 تداخل نگاشت، تحلیل سری زمانی در بازه زمانی 2005 تا 2010 انجام و مقدار میانگین 25 سانتی متر سالیانه فرونشست زمین در این دشت ها استخراج گردید. با استفاده از تکنیک آنالیز سری زمانی که به صورت یک برنامه کدنویسی شده در نرم افزار Matlab اجرا شد و بکار بردن 9 اینترفروگرام تغییرات سطح ناشی از فرونشست را در منطقه دشت ششده و قره بلاغ فسا و دشت داراب مورد پایش قرار گرفت. برای ایجاد آنالیز سری زمانی InSAR به منظور پایش فرونشست دشت های فسا و داراب 8 تصویر خام ENVISAT ASAR اخذ شده بین سال های 2005 تا 2010 مورد استفاده و سپس با استفاده از این 8 تصویر، 14 اینتروگرام به کمک نرم افزار Sarscape تشکیل شد و به دلیل وجود خطاهای زیاد از جمله نویز، خطاهای اتمسفری و. . . 5 اینترفروگرام از تحلیل ها کنار گذاشته شد و در نهایت تحلیل ها با 9 اینترفروگرام انجام شد. برای ایجاد سری زمانی تغییر شکل عمل معکوس سازی اینترفروگرام ها به همراه شرط نرم شدگی انجام شد. با استفاده از فاکتور نرم کنندگی بهینه به مقدار 0. 05 خطاها از جمله خطاهای اتمسفری، بازیابی فاز و خطاهای باقیمانده تا حد نسبتاً زیادی کاهش یافت. برای نمایش پهنه بندی خطر فرونشست زمین با استفاده از نرم افزار GISبه تهیه نقشه پهنه بندی خطر بر روی تداخل نگاشت میانگین فرونشست که حاصل از تحلیل سری زمانی می باشد؛ پرداخته شد و منطقه مورد مطالعه در 3 طبقه پرخطر، خطر متوسط و بدون خطر پهنه بندی گردید. 4. بحث و نتیجه گیری هدف پژوهش حاضر ارزیابی آسیب پذیری سکونتگاه های انسانی ناشی از فرونشست زمین در دشت فسا-داراب در استان فارس بود. برای دستیابی به این هدف ابتدا با تحلیل داده های نقاط چاه در بازه زمانی 24 ساله 94-70 به بررسی میزان افت سطح آب های زیرزمینی پرداخته شد و مشخص گردید که سطح آب در دشت مورد مطالعه کاهش یافته و سطح آب چاه ها در بازه زمانی 1380 تا 1390 به بیشترین حد کاهش خود رسیده اند؛ که می تواند متأثر از سیاست های خودکفایی تولید محصول استراتژیک گندم در این استان و فشار بیش از حد به منابع آب های زیرزمینی در این سال ها باشد. همچنین با استفاده از تحلیل سری زمانی مبتنی بر تداخل سنجی راداری میزان فرونشست در دشت فسا و داراب به صورت میانگین 25 سانتی متر سالیانه فرونشست زمین در بازه زمانی 2005 تا 2010 استخراج شد. مقایسه بین تحلیل های مستخرج از داده های نقاط چاه و تصاویر ماهواره ای نیز مؤکد رابطه بین پایین آمدن سطح آب های زیرزمینی و فرونشست زمین در منطقه مورد مطالعه است. در نهایت با استفاده از داده های مرکز آمار ایران به تفکیک نقاط روستایی به ارزیابی آسیب پذیری اقتصادی و اجتماعی سکونتگاه های انسانی در منطقه مورد مطالعه پرداخته شد بر اساس این تحلیل ها و با استفاده از نقشه پهنه بندی خطر فرونشست مشخص شد که به طورکلی 105523 نفر در محدوده خطر فرونشست زندگی می کنند که 65068 نفر آن در پهنه پرخطر قرار می گیرند. همچنین به ترتیب 2336 و 343 زیرساخت و سرمایه اقتصادی در این پهنه قرار می گیرند که بیشترین تعداد در پهنه پرخطر واقع شده اند. در نهایت باید گفت که بیشتر نقاط روستایی منطقه مورد مطالعه در پهنه بندی خطر فرونشست، در پهنه پرخطر قرار می گیرند و ضروری است سازمان های و نهادهای متولی با اتخاذ سیاست ها و برنامه ریزی های مناسب، پیش از وقوع بحران درصدد کاهش هرگونه آسیب به سکونتگاه های انسانی، جمعیت و زیرساخت های موجود در این مناطق باشند.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 1414

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 837 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    19
  • شماره: 

    2
  • صفحات: 

    196-206
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    144
  • دانلود: 

    17
چکیده: 

با توجه به وضعیت بحرانی دریاچه ارومیه و عزم دولت برای احیای آن، توجه به تأثیر بهره برداری های بی رویه منابع آب زیرزمینی در دشتهای اطراف دریاچه امری است که نقش مؤثری بر تغذیه دریاچه و احیای آن خواهد داشت. متأسفانه فشار بر منابع آب های  زیرزمینی با مقاصد کشاورزی مناطق متعددی از کشور را با پدیده فرونشست مواجه کرده است. در دشتهای اطراف دریاچه ارومیه نیز گسترش کشاورزی و فشار بر منابع آب زیرزمینی موجب فرونشست مساحت قابل توجهی از منطقه شده است. در این تحقیق با استفاده از تلفیق مشاهدات ژئودتیک نقشه فرونشست دشتهای اطراف دریاچه ارومیه به دست آمده است. نتایج نشان دهنده آن است که 13 منطقه فرونشست در اطراف دریاچه ارومیه با بیشینه نرخ  18/9  سانتی‎متر در سال ایجاد شده است، بطوری که 70 درصد محیط دریاچه ارومیه با پدیده فرونشست مواجه می ­باشد و در مجموع مساحتی بالغ بر 4000 کیلومتر مربع در اطراف دریاچه ارومیه در حال فرونشست می باشد. با توجه به تهدیدهایی که فرونشست برای منابع آب و خاک منطقه ایجاد می کند، لزوم مدیریت استخراج منابع آب زیرزمینی و پیاده سازی الگوی کشت و روش­های آبیاری نوین می بایست به سرعت مورد توجه قرار گیرد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 144

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 17 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    10
  • شماره: 

    3
  • صفحات: 

    85-100
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    61
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

امروزه نرخ فرونشست زمین در بسیاری مناطق از جمله سکونتگاه­های شهری و روستایی به دلیل برداشت بی­رویه و کاهش سطح آب­های زیرزمینی، افزایش یافته است. فرونشست زمین اثرات منفی بر اجزای اکوسیستم محیطی از جمله آبخوان­ها و لایه­های خاک و همچنین بر زیرساختهای انسان ساخت دارد. بنابراین ارزیابی و تحلیل فضایی آسیب پذیری در وجوه محیطی، سکونتگاه­های ­انسانی و زیرساخت­ها در اثر فرونشست زمین بخصوص در مناطق کلان­شهری مستعد ضروری است. در پژوهش حاضر دشت جنوب غربی شهر تهران به عنوان عرصه مطالعاتی انتخاب شده و پراکندگی مکانی آسیب پذیری محیطی و همچنین انسانی شامل زیرساخت­ها، تاسیسات شهری و سکونتگاه­های اقماری و پر جمعیت شهر تهران، مدل­سازی و تحلیل گردید. بدین منظور ابتدا با تکنیک تداخل­سنجی راداری نرخ فرونشست زمین برآورد و همچنین تغییرات عمق آب زیرزمینی در یک بازه 12 ساله استخراج گردیده و میزان همبستگی فضایی فرونشست با تغییرات عمق آب زیرزمینی تحلیل شده است. به منظور مدل­سازی آسیب پذیری در قالب روش تحلیل شبکه­ مربعی از نقشه معیارهای عمق و سطح تراز آب زیرزمینی، شبکه رودخانه، پهنه سیلابی، خطوط مترو، شبکه حمل و نقل جاده­ای، حاصلخیزی خاک و تراکم جمعیت در مناطق شهری با مدل همپوشانی مکانیSAW استفاده شده است. میانگین فرونشست به صورت پراکنده در چهار پهنه اصلی در سراسر دشت برابر با 9/9 سانتی­متر در 12 سال برآورد شد. نتایج تحلیل همبستگی فضایی فرونشست زمین و تغییرات تراز آب زیرزمینی در دشت جنوب غربی تهران مقدار R برابر با 61/0 را نشان می­دهد به عبارتی گویای این واقعیت است که بخش عمده الگوی فرونشست در دشت تهران از تغییرات عمق آب زیرزمینی پیروی می­ کند. نتایج پراکندگی مکانی آسیب­ پذیری، گویای وجود پهنه ­های دارای آسیب­ پذیری خیلی زیاد در مرکز و شمال دشت است. علت آسیب­ پذیری بالای این پهنه­ ها وجود سکونتگاه­های شهری با تراکم جمعیت بالا، وجود پهنه­ های سیلابی، تراکم بالا راه­های اصلی ارتباطی، مسیر رودخانه و وسعت زیاد خاک­های حاصلخیز در این شبکه­ ها است. از طرف دیگر در مناطق جنوبی دشت تهران، پهنه ­هایی با آسیب­ پذیری کم و خیلی کم پراکنده دیده می شود. که علت آن خاک نامناسب، دور بودن از پهنه ­های سیلابی، عدم وجود سکونتگاه­های شهری تراکم زیاد و تراکم کم راه­های ارتباطی اصلی است. به نظر می­رسد نتایج پژوهش بخصوص در بخش پراکندگی مکانی آسیب پذیری ناشی از فرونشست، بتواند در تصمیم­ گیری­های توسعه شهری و منطقه ­ای لحاظ گردد تا توسعه با هزینه کمتر محیطی و انسانی بخصوص در آینده همراه شود.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 61

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
litScript
telegram sharing button
whatsapp sharing button
linkedin sharing button
twitter sharing button
email sharing button
email sharing button
email sharing button
sharethis sharing button